Η Χαιρώνεια είναι χωριό της Περιφερειακής Ενότητας Βοιωτίας. Στο πρόσφατο παρελθόν υπήρξε έδρα του ομώνυμου δήμου, ενώ πλέον υπάγεται διοικητικά στον Δήμο Λεβαδέων. Βρίσκεται κτισμένη σε υψόμετρο 130 μέτρων, στην κοιλάδα του Βοιωτικού Κηφισού. Ο πληθυσμός της, σύμφωνα με την Απογραφή του 2011, ανέρχεται σε 457 κατοίκους. Μέχρι το 1928 ονομαζόταν Κάπραινα ή Κόπραινα[1], ονομασία που οφειλόταν στους πολλούς κάπρους, δηλαδή αγριογούρουνα, που υπήρχαν στην περιοχή.
Το αρχαίο όνομα της πόλης είναι Άρνη, από την ομώνυμη θυγατέρα του Αιόλου, όπως μας αναφέρει ο αρχαίος περιηγητής Παυσανίας στα Βοιωτικά του και συνεχίζει σημειώνοντας ότι η νεώτερη ονομασία της πόλης οφείλεται στο επώνυμο του ήρωα της Χαιρώνειας «ΧΑΙΡΩΝΑ» (ιπποδαμαστής), γιος του Απόλλωνα και της Θηρώς, όπως μας τραγουδάει ο Βοιωτός ποιητής Ησίοδος.
