Ένωση Μικρασιατών Θήβας

Νίκος και Γιασεμή Σαραγούδα

Ο Νίκος Σαραγούδας αποτελεί σίγουρα μια ειδική περίπτωση στο χώρο της παραδοσιακής μουσικής. Δεξιοτέχνης στο ούτι και τραγουδιστής-τραγουδοποιός. Έχει μετάσχει στην ηχογράφηση (το λιγότερο) 3.000 τραγουδιών! Αρβανίτης (γεννήθηκε το 1933 στα Σπάτα), με καταγωγή από την Καρυστία, ξεκίνησε τη σταδιοδρομία του στη μουσική παίζοντας κιθάρα και τραγουδώντας το νεοδημοτικό ρεπερτόριο της εποχής. Πρωτοεμφανίστηκε το 1954 σε ένα γάμο δίπλα στον Παπασιδέρη. Πρωτοδισκογράφησε ως τραγουδιστής το 1966. Ώς τότε, είχε τραγουδήσει στη Ραδιοφωνία (σε «ζωντανή» εκπομπή) το «Πουλιά μου διαβατάρικα» και ένα συρτό του Παπα-σι-δέρη. Κατόπιν μελέτησε ούτι μόνος του για πολλά χρόνια «εν κρυπτώ» (το πρωτόπιασε στα χέρια του το 1968-69) Η πρώτη του επαφή με το ούτι έγινε στο καφενείο των μουσικών στα τέλη του '60, μια εποχή που το όργανο αυτό είχε σχεδόν εξαφανιστεί. Η περίφημη σμυρνέικη σχολή ήταν πλέον μια μακρινή ανάμνηση και το ρεπερτόριο της "καθ' ημάς ανατολής" ζούσε μόνο στις μνήμες των παλαιοτέρων. Τότε ήταν που ο Νίκος Σαραγούδας ερωτεύτηκε το ούτι. Αγόρασε ένα όργανο και ξεκίνησε ένα δρόμο μοναχικό, στο πείσμα των καιρών και της "μόδας". Οι δίσκοι του αυτοί, που κυκλοφόρησαν στις αρχές της δεκαετίας του '80, μπορούμε να πούμε ότι ήταν ένας προάγγελος της γενικότερης στροφής στον παραδοσιακό ήχο, που παρατηρήθηκε από τη δεκαετία του '80 έως τις μέρες μας. Μια στροφή που ξεκίνησε νωρίτερα, με την "επανανακάλυψη" των ρεμπέτικων, και συνεχίστηκε με μουσικά σχήματα νέων κατά κανόνα μουσικών, που ανακάλυπταν ξανά τους ήχους αυτούς. Σε αυτό το μουσικό κλίμα, ο Νίκος Σαραγούδας ήταν από τους πρώτους που έφεραν στην επιφάνεια ένα όργανο κι ένα ρεπερτόριο ξεχασμένο και -όχι σπάνια- συκοφαντημένο. Γνώρισε στο κοινό τις εκφραστικές δυνατότητες του οργάνου και αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για πολλούς. Με απλά λόγια επέβαλε το ούτι ως μουσικό όργανο στην Ελλάδα και έδωσε την πραγματική θέση του στη μουσική Σκηνή μιας και θεωρείται ειδικός στα ταξίμια !!! Τα εκφραστικότατα ταξίμια εναλλάσσονται με γνωστά και άγνωστα τραγούδια που "ταξιδεύουν" σε ολόκληρη την ανατολική λεκάνη της Μεσογείου, καθώς και άλλα, νεότερα, που τα υπογράφουν συνθέτες του ρεμπέτικου. Πολλά από αυτά τραγουδά η σύζυγός του, Γιασεμή. Συνοψίζοντας, η δισκογραφία του μας δίνει κάτι από τον έρωτα του Νίκου Σαραγούδα γι' αυτήν τη μουσική καθώς και την παρεΐστικη διάθεση, τη δική του και των υπόλοιπων συντελεστών. Παρ' ότι έχουν περάσει αρκετά χρόνια από τότε, οι ηχογραφήσεις του αποτελούν σημαντικό οδηγό για όσους ασχολούνται με τη μουσική αυτή. Κι αυτό γιατί έχει συγκεντρωθεί σε ένα δίσκο ένας σημαντικός αριθμός από ταξίμια και τραγούδια σε διάφορους δρόμους. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι είναι η καλύτερη εισαγωγή για όποιον θέλει να ασχοληθεί με το δαιδαλώδη, αλλά ιδιαίτερα γοητευτικό, κόσμο των μακάμ! Η γυναίκα του Γιασεμή Κανταρτζόγλου-Σαραγούδα (παντρεύτηκαν το 1959) είναι κι εκείνη τραγουδίστρια. O κύριος Νίκος και η κα Γιασεμή είναι πραγματικά αναπόσπαστο κομμάτι της μουσικής μας παράδοσης!!! Γεμίζουν τις καρδιές μας αγάπη για το παραδοσιακό τραγούδι και αποτελούν πρότυπο για τους νέους !! Οι αμανέδες της κυρίας Γιασεμή και τα ταξίμια του κυρίου Νίκου είναι η μεγαλύτερη απόδειξη του πάθους και της λατρείας αυτού που κάνουν !!!!!!”

Ο Λάμπρος Λιάβας είναι καθηγητής εθνομουσικολογίας στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1959. Σπούδασε Νομικά στην Αθήνα, Eθνολογία Ν.Α Ευρώπης και Εθνομουσικολογία στο Παρίσι, πιάνο πιάνο και ανώτερα θεωρητικά στο Ελληνικό Ωδείο με τον Γιάννη Ιωαννίδη, βυζαντινή και δημοτική μουσική με τον Σίμωνα Καρά. Δίδαξε στο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου του Αιγαίου (1989-1992). Το 1992 εκλέχτηκε επίκουρος καθηγητής και το 1998 αναπληρωτής καθηγητής εθνομουσικολογίας στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Είναι πρόεδρος του Μουσείου Ελληνικών Λαϊκών Μουσικών Οργάνων Φ. Ανωγειανάκη - Κέντρου Εθνομουσικολογίας. Έχει πραγματοποιήσει επιτόπιες έρευνες και μουσικές καταγραφές σ’ όλη την Ελλάδα και στα Ελληνόφωνα χωριά της Κ. Ιταλίας. Έχει επιμεληθεί βιβλιογραφικές και δισκογραφικές εκδόσεις, ταινίες ντοκιμαντέρ, εκθέσεις, συνέδρια, φεστιβάλ και συναυλίες παραδοσιακής μουσικής στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Έχει ασχοληθεί με οργάνωση αρχείων, μουσικοκριτική και παραγωγή ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών εκπομπών για την ελληνική μουσική. Στο θέατρο έχει ασχοληθεί με την έρευνα, συγγραφή κειμένων, μουσική και σκηνοθετική επιμέλεια σε παραστάσεις αρχαίου δράματος, μουσικού θεάτρου και σύγχρονου χορού. Στα επιστημονικά του ενδιαφέροντα περιλαμβάνονται η ελληνική δημοτική μουσική (με έμφαση στα επιμέρους τοπικά ιδιώματα και στα λαϊκά μουσικά όργανα), η αστική λαϊκή μουσική (ρεμπέτικο, θέατρο σκιών) και το νεότερο ελληνικό τραγούδι. Από το 1992 διδάσκει στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του πανεπιστημίου Αθηνών τα μαθήματα: «Εισαγωγή στην ελληνική δημοτική μουσική», «Αστική λαϊκή μουσική» και «Ελληνικά λαϊκά μουσικά όργανα» καθώς και τα σεμινάρια: «Μεθοδολογία της επιτόπιας εθνομουσικολογικής έρευνας», «Μουσική στο θέατρο σκιών» και «Ιστορική ανασκόπηση του νεότερου ελληνικού τραγουδιού». Επίσης, διδάσκει στο Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Μουσική Κουλτούρα και Επικοινωνία. Ανθρωπολογικές και επικοινωνιακές προσεγγίσεις της μουσικής το μάθημα: «Μουσική και πολιτιστική διαχείριση». Από το 1979 έως σήμερα, είναι συνεργάτης της κρατικής και της ιδιωτικής ραδιοφωνίας και τηλεόρασης στην παραγωγή εκπομπών για την παραδοσιακή μουσική. Από το 1984 συμμετέχει σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια, επιστημονικές συναντήσεις και ημερίδες, κι έχει επιμεληθεί εκθέσεις λαϊκών οργάνων καθώς και φεστιβάλ, μουσικά αφιερώματα και συναυλίες ελληνικής και ξένης παραδοσιακής μουσικής σε όλη την Ελλάδα και στο εξωτερικό. Παρουσιάζει την εκπομπή «Αλάτι της Γης» η οποία θα είναι σύντομα στην ΔΤ.

Κλήμης Πηρουνάκης : Πρώην Διευθυντής Σχολείου 2ης ευκαιρίας Γεννήθηκε στον Πειραιά το 1950 . Ο Κλήμης είναι το όγδοο παιδί του ξακουστού και φωτισμένου ιερέα π. Γεωργίου Πυρουνάκη , που ήταν ίνδαλμα για τους νέους, άσκησε πολιτική θεολογία και έγινε πρότυπο για πολλούς. Μετά τις σπουδές του στο Τμήμα Θεολογίας στο Πανεπιστήμιο της Μακεδονίας, ο Κλήμης μετακόμισε στο αγρόκτημά του στο Καπαρέλλι , όπου ζει μέχρι σήμερα με την οικογένειά του. Έχει διδάξει Θεολογία και ήταν διευθυντής στο τοπικό Γυμνάσιο Λύκειο ενώ διετέλεσε και Διευθυντής του Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας για κρατουμένους στις φυλακές της Χαλκίδας και του Ελαιώνα Θηβών. Σχολεία στα οποία εφάρμοσε δημιουργικές παιδαγωγικές μεθόδους που (πρέπει να) αποτελούν παράδειγμα προς μίμηση για όσους επιθυμούν να παράγουν πολίτες μέσα από τη βιωματική γνώση και όχι απ’ τη στείρα παπαγαλία. Μια πολύ έντονη στιγμή στη ζωή του ήταν ένα αυτοκινητιστικό ατύχημα που συνέβη το 1968, όταν ήταν 18 ετών, και από τότε άρχισε να μετρά και να εκτιμά κάθε δευτερόλεπτο της ζωής του, δίνοντας παράλληλα μια υπόσχεση στον εαυτό του, ότι πρέπει να προσφέρει στους γύρω του. Έτσι, ως επικεφαλής του Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας στις φυλακές της Θήβας, έδωσε πνοή και ελπίδα στους φυλακισμένους. Το Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας έχει δασκάλους, ψυχολόγους και συμβούλους σταδιοδρομίας, και είναι ένα από τα τέσσερα σχολεία που λειτουργούν σε φυλακές της χώρας μας. Με πολύ μεγάλη ευθύνη και επιτυχία λειτούργησε στις φυλακές το σχολείο δεύτερης ευκαιρίας μέσα από το οποίο δίνεται η δυνατότητα σε οποίες κρατούμενες το επιθυμούν να συνεχίσουν το σχολείο και να δώσουν εξετάσεις και για το Πανεπιστήμιο. Μέσα σε ένα κλίμα αγάπης και σεβασμού και αποδοχής του άλλου δίχως φόβο κινήθηκε ο Κλήμης όχι μόνο μέσα στον χώρο των φυλακισμένων άλλα παρέμεινε δίπλα τους και μετά την αποφυλάκιση τους δίνοντας τους ελπίδα και νόημα ζωής. Πραγματικό παράδειγμα για όλους η ακούραστη προσφορά του πού τον αναδεικνύει σε πραγματικό παιδί του μακαριστού π. Πυρουνάκη που μοχθούσε καθημερινά για όλους. Είναι φοβερό να υπάρχουν τέτοιοι άνθρωποι δίπλα μας και κάποιοι να μην το γνωρίζουν. Άνθρωποι λειτουργεί –στην κυριολεξία – της εκπαίδευσης που λύτρωσαν κρατούμενους δείχνοντας τον δρόμο της ζωής με εκπληκτικά αποτελέσματα, άλλαξαν την ζωή ανθρώπων πίσω από τα σίδερα και άνοιξαν ορίζοντες σε νέους κάνοντάς τους να μην μισούν το βιβλίο όπως οι συμμαθητές τους σε άλλα σχολεία. Η Ένωση Μικρασιατών Θήβας τον ευχαριστεί που μας έδωσε την δυνατότητα να είμαστε ο σύλλογος που μπήκε πρώτος στις φυλακές Ελαιώνα για φιλανθρωπικό σκοπό και τον τιμά σήμερα